Przejdź do treści głównej

Szczegóły

Szpitale, ubodzy i sieroty

Przewiń w dół

"szpitalny" fenomen dawnego Gdańska

We wto­rek, 3 grud­nia 2019 r., o godz. 15.00 w Domu Upha­gena zosta­nie otwarta wystawa poświę­cona tema­tyce śre­dnio­wiecz­nych i nowo­żyt­nych szpi­tali. O feno­me­nie szpi­talnictwa opo­wie­dzą zabytki arche­olo­giczne, doku­menty pisane oraz ilu­stra­cje. Poru­szane zagad­nie­nia zostaną roz­wi­nięte w publi­ka­cji, cyklu bez­płatnych spa­ce­rów kura­tor­skich i zajęć dla senio­rów. Wystawę można zobaczyć od 4 grud­nia br. do 29 marca 2020 r.

Pierw­sze wzmianki o roz­woju gdań­skiego szpi­talnictwa pocho­dzą z okresu pano­wa­nia krzy­ża­ków, zakonu którego misją była opieka nad cho­rymi podróż­nymi na tere­nie Ziemi Świę­tej. Począt­kowo instytucje szpitalne zakła­dano przy kościo­łach. Najw­cze­śniej powstał czynny do 1382 r. Szpi­tal Świę­tego Ducha (1310-1311). Na prze­ło­mie XIV/XV w. powstały szpi­tale: Bożego Ciała (1351), św. Bar­bary (1387), św. Elż­biety (ok. 1393), znaj­du­jący się poza murami mia­sta laza­ret oraz szpi­tal dla mary­na­rzy przy kościele św. Jakuba na Mło­dym Mie­ście (1414).

W epoce nowo­żyt­nej działalność gdańskich instytucji podlegała procesom spe­cja­li­za­cji. W 1541 r. w Szpi­talu Świę­tej Elż­biety utwo­rzono wydzie­lony oddział dzie­cięcy. W 1549 r. powstał oddział dla umy­słowo cho­rych. Osoby cier­piące na zabu­rze­nia w całej Euro­pie zamy­kano wów­czas w wię­zie­niach, bądź - w wielu przypadkach - uzna­wano za opę­tane. W XVII w., w związku z zagro­że­niem epi­de­mią dżumy, na tere­nie Gdań­ska stwo­rzono dom dla zadżu­mio­nych.

Przedstawienie lazaretu / Domu Ospy (za: R. Curicke, Der Stadt Danzig historische Beschreibung, Gdańsk/Amsterdam 1687)

Na przy­go­to­wa­nej przez dr hab. Adama Szar­szew­skiego oraz dr Pio­tra Palu­chow­skiego wysta­wie znaj­dzie się około 50 ory­gi­nal­nych eks­po­na­tów oraz ryciny, gra­fiki ilu­stra­cje i XIX-wieczne zdję­cia, które ilu­strują zwy­kły dzień grup spo­łecz­nych korzy­sta­ją­cych z usług szpi­tali gdań­skich. Wśród pre­zen­to­wa­nych zabyt­ków warto zwró­cić uwagę na przy­wi­lej króla Zyg­munta II Augu­sta z 1552 r. dla gdań­skiego sie­ro­cińca przy szpi­talu św. Elż­biety, a także liczne przed­sta­wie­nia gdań­skich szpi­tali z okresu nowo­żyt­no­ści (w for­mie ory­gi­na­łów i repro­duk­cji).

Na salach wystawowych zostanie zaprezentowany także wyjątkowy kartusz natrumienny ze zbiorów Muzeum Archeologicznego w Gdańsku odnaleziony w 2009 r. w kościele św. Jakuba. W przeciwieństwie do swoich odpowiedników można go przypisać konkretnej osobie - należał do mieszczanina gdańskiego Gotthilfa Bergemanna. Zabytek zawiera także inskrypcję informującą o żywocie zmarłego.  

Wystawę można zwie­dzać od 4 grud­nia br. do 29 marca 2020 z wyłą­cze­niem ponie­dział­ków, wtor­ków i dni świą­tecz­nych. Posia­da­cze Karty Miesz­kańca mogą zoba­czyć wystawę nie­od­płat­nie. Obo­wią­zu­jące do końca 2019 r. ceny bile­tów wyno­szą 10 zł / indy­wi­du­alny, 5 zł / ulgowy i 20 zł / bilet rodzinny (1–2 doro­słych i 2–6 dzieci do lat 18).

W lutym i marcu 2020 r. odbę­dzie się cykl opro­wa­dzań kura­tor­skich. Pro­mo­cja publi­ka­cji kura­to­rów wystawy zapla­no­wana jest na 6 lutego 2020 r.

 

Zwie­dza­nie wystawy

Kiedy?: 4 XII 2019 r. – 29 III 2020 r. z wyjąt­kiem ponie­dział­ków, wtor­ków oraz dni świą­tecz­nych

Gdzie?: Dom Upha­gena, ul. Długa 12

Wstęp: 10 zł / nor­malny; 5 zł / ulgowy; 20 zł rodzinny (1–2 doro­słych, 2–6 dzieci do lat 18) (ceny obo­wią­zują do 31 XII 2019), bez­płat­nie w ramach Karty Miesz­kańca

Wer­ni­saż

Kiedy?: 3 XII 2019 r., godz. 15:00

Gdzie?: Dom Upha­gena, ul. Długa 12

Wstęp: bez­płatny

 

 

 

Wyda­rze­nia towa­rzy­szące

Pro­mo­cja publi­ka­cji: Ubodzy, cho­rzy, sie­roty. Szpi­tale daw­nego Gdań­ska w okre­sie śre­dnio­wie­cza i nowo­żyt­no­ści

Kiedy: 6 II 2020 r. (czwar­tek), godz. 17:00

Gdzie: Dom Upha­gena, ul. Długa 12

 

Opro­wa­dza­nia kura­tor­skie: Ubo­dzy, cho­rzy, sie­roty. Szpi­tale daw­nego Gdań­ska w okre­sie śre­dnio­wie­cza i nowo­żyt­no­ści

Kiedy: 11 II 2020 r. (wto­rek), godz. 12:00

Kiedy: 14 III 2020 r. (sobota), godz. 12:00

Gdzie: Dom Upha­gena, ul. Długa 12

 

Muzeum Gdań­ska Senio­rom:Ubo­dzy, cho­rzy, sie­roty. Szpi­tale daw­nego Gdań­ska w okre­sie śre­dnio­wie­cza i nowo­żyt­no­ści

Kiedy: 26 III 2020 r. (czwar­tek), godz. 11:00–13:00

Gdzie: Dom Upha­gena, ul. Długa 12

Reje­stra­cja: d. powir­ska­@mu­zeumg­dansk. pl; w ter­mi­nie 16–25 marca 2020

Limit miejsc: 18 os.

 

 

wystawy czasowe

Inne wydarzenia

Srebra od pokoleń
wystawy czasowe
wystawy czasowe
wystawy czasowe

Srebra od pokoleń

poznaj historię sukcesu rodziny gdańskich złotników i ich wyroby

Czytaj więcej
Dwie bursztynowe wystawy
wystawy czasowe
wystawy czasowe
wystawy czasowe

Dwie bursztynowe wystawy

Zobacz nowości i dzieła Mieczysława Różyckiego. Wystawy prezentują 180 wyrobów biżu­te­rii z bursz­ty­nem bał­tyc­kim.

Czytaj więcej
Gdańsk w medialierstwie
wystawy czasowe
wystawy czasowe
wystawy czasowe

Gdańsk w medialierstwie

Gdańskie historie w medalach

Czytaj więcej
Widoki Motławy
wystawy czasowe
wystawy czasowe
wystawy czasowe

Widoki Motławy

Gdańska rzeka okiem artystów

Czytaj więcej

Informacja o cookies!

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do Twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje