Przejdź do treści głównej

Szczegóły

Narodziny bigbitu. Odsłona gdańska

Przewiń w dół

Nikt nie weźmie nam młodości!

Zespół Polanie podczas koncertu w Opolu, lata 60. XX w.

Początki pol­skiego big­bitu to późne lata 50. XX w., dwa kluby i tysiące mło­dych ludzi zafa­scy­no­wa­nych muzyką Zachodu. Wła­dza ludowa uwa­żała, że nowa, obca ide­olo­gicz­nie muzyka roc­kowa sta­no­wiła zagro­że­nie dla ładu spo­łecz­nego, zagro­że­nie któ­remu należy prze­ciw­dzia­łać. Pierw­szy, wyzna­cza­jący sym­bo­liczne początki pol­skiego roc­k’n’rolla, kon­cert zespołu Rhy­thm & Blues odbył się 24 marca 1959 r. w gdań­skim klu­bie Rudy Kot. Na sce­nie Klubu Stu­den­tów Wybrzeża Żak w 1961 i 1962 r. zade­biu­to­wali Czer­wono-Czarni i Nie­bie­sko-Czarni. W 1965 r. w Gdań­sku zawią­zany został naj­po­pu­lar­niej­szy zespół w całej histo­rii pol­skiej muzyki roz­ryw­ko­wej, czyli Czer­wone Gitary.

– Trój­mia­sto i jego dwa wiel­kie porty mor­skie, peł­niły rolę „okna na świat”, przez które do izo­lo­wa­nej Pol­ski szyb­ciej docie­rały nowinki kre­owane przez zachod­nią kul­turę. Nic więc dziw­nego, że stało się ono wylę­gar­nią i kuź­nią arty­stycz­nych talen­tów dzia­ła­ją­cych na bar­dzo róż­nych polach. Jed­nym z nich była nowo­cze­sna muzyka roz­ryw­kowa, któ­rej głów­nym ani­ma­to­rem był red. Fran­ci­szek Walicki, twórca trzech naj­waż­niej­szych zespo­łów pierw­szej gene­ra­cji pol­skiego roc­k’n’rolla. On też był pomy­sło­dawcą for­telu, który pole­gał na zastą­pie­niu iry­tu­ją­cego ludową wła­dze ter­minu rock & roll bar­dziej neu­tral­nym „big­bi­tem” i wręcz swoj­skim „moc­nym ude­rze­niem” – mówi Mar­cin Jacob­son, publi­cy­sta muzyczny i jeden z dwóch kura­torów wystawy.

Gitary legend polskiego rocka w Galerii Palowej

„Nie­grzeczne pio­senki” i ich instru­menty w Muzeum Gdań­ska

Ogól­no­pol­ski suk­ces kon­certu Rhy­thm & Blues w Rudym Kocie przy­ćmiły eks­cesy mło­dzieży, która demo­lo­wała ławki, wybi­jała szyby, a nawet wysta­wiła nawet tram­waj z szyn. Ponad pół roku póź­niej Edward Gie­rek uka­zem zablo­ko­wał dzia­łal­ność zespołu. Mło­dzi muzycy mieli także inne pro­blemy.

– Admi­ni­stra­cyjne utrud­nie­nia oraz nie­zwy­kle skromny asor­ty­ment dostępny w pań­stwo­wych skle­pach muzycz­nych nie prze­szka­dzały mło­dym ludziom w upra­wia­niu uko­cha­nej muzyki. Nie mogąc zdo­być nie­zbęd­nych instru­men­tów, kolumn i wzmac­niaczy, budo­wali sprzęt we wła­snym zakre­sie, nie­jed­no­krot­nie ucie­ka­jąc się do kra­dzieży gło­śni­ków z ulicz­nych mega­fo­nów, adap­tu­jąc ponie­miec­kie i sowiec­kie radio­od­bior­niki, kon­stru­ując gitary elek­tryczne z desek do pra­so­wa­nia, słu­cha­wek tele­fo­nicz­nych itp. Innym źró­dłem zaopa­trze­nia bywała też kon­tra­banda. Na wysta­wie zoba­czyć będzie można m.in. zbu­do­wany tym spo­so­bem wzmac­niacz Leszka Bog­da­no­wi­cza, (Rhy­thm & Blues), pierw­szy elek­tryczny kon­tra­bas skon­stru­owany przez Wie­sława Katanę (Czer­wono-Czarni) czy per­ku­sja Ludwig spro­wa­dzona nie­le­gal­nie przez Jerzego Skrzyp­czyka (Czer­wone Gitary). Obok nich pre­zen­to­wane będą tzw. samo­działy czyli urzą­dze­nia i instru­menty budo­wane przez rze­mieśl­ni­ków i maj­ster­ko­wi­czów” – dodaje Mar­cin Jacob­son.

Mikrofon SCT 4033A. O takim marzył w latach 50.-70. XX w. chyba każdy polski zespół!

„Zni­ka­jący” mikro­fon Micka Jag­gera

Na wysta­wie Muzeum Gdań­ska zoba­czymy także dwa zabyt­kowe mikro­fony, będące dzi­siaj kolek­cjo­ner­skimi rary­ta­sami. Pierw­szy uży­wany był na sce­nie Car­ne­gie Hall w Nowym Jorku i w stu­dio BBC w Lon­dy­nie. Korzy­stali z niego np. Elvis Pre­sley, Ella Fit­zge­rald czy Frank Sina­tra. Drugi wid­nieje na nie­mal wszyst­kich zdję­ciach Micka Jag­gera z legen­dar­nego kon­certu the Rol­ling Sto­nes, który odbył się 13 kwiet­nia 1967 r. w Sali Kon­gre­so­wej war­szaw­skiego Pałacu Kul­tury i Nauki im. Józefa Sta­lina. W prze­rwie, mię­dzy koń­cem kon­certu a bisem, mikro­fon został skra­dziony ze sceny nie­malże na oczach mili­cjan­tów…

– Histo­ria znik­nię­cia tego kon­kret­nego eks­po­natu obra­zuje nie tylko zna­cze­nie kon­certu. Wła­śnie takimi meto­dami muzycy two­rzący w latach 50.–70. ubiegłego wieku pozy­ski­wali sprzęt, któ­rego im bra­ko­wało. Wiele instru­men­tów i urzą­dzeń powsta­wało dzięki inwen­cji mło­dych ludzi, dla któ­rych magne­siki od kuchen­nych sza­fek czy kra­dzione z remon­to­wa­nych czoł­gów prze­łącz­niki i gałki były na wagę złota. Na Zacho­dzie, chcąc zostać muzy­kiem, wystar­czyło pójść do sklepu i kupić co trzeba. Myślę, że odwie­dza­jący naszą wystawę uświa­do­mią sobie, jak wiel­kiego trudu wyma­gało wtedy gra­nie ulu­bio­nej muzyki. Para­dok­sal­nie pro­du­ko­wany w domu sprzęt muzyczny nie­jed­no­krot­nie wyprze­dzał tech­no­lo­gicz­nie ana­lo­giczne roz­wią­za­nia z Europy Zachod­niej czy USA – dodaje Grze­gorz Jedlicki z Muzeum Gdań­ska, kura­tor wystawy.

Na wysta­wie będzie można zoba­czyć także pamiątki po zespo­łach: Rhy­thm & Blues, Czer­wono- i Nie­bie­sko-Czarni, Czer­wone Gitary oraz kil­ku­na­stu innych. Wśród bli­sko 150 eks­po­na­tów znajdą się uni­ka­towe pla­katy i pro­gramy, puchary i medale, a także stroje. Będzie też można odsłu­chać nagrań legend trój­miej­skiego big­bitu.

Plakat zapowiadający koncert Czerwono-Czarnych.

Czynną do 18 sierp­nia wystawę w Gale­rii Palo­wej będzie można zwie­dzić codzien­nie na pod­sta­wie biletu do Ratu­sza Głów­nego Mia­sta i bez­płat­nie dzięki Kar­cie Miesz­kańca Gdań­skiej Orga­ni­za­cji Tury­stycz­nej.

W przyszłym roku zaprezentujemy gdańską historię Trójmiejskiej Sceny Alternatywnej.

Więcej informacji o cyklu wystaw "Nikt nam nie weźmie młodości" znajduje się pod poniższym linkiem [KLIKNIJ].

 

 

 

 

 

Zwie­dza­nie wystawy „Nikt nam nie zabie­rze mło­do­ści. Naro­dziny big­bitu. Odsłona gdań­ska”

Gale­ria Palowa, Ratusz Głów­nego Mia­sta Gdań­ska, ul. Długa 46/47

 

Sezon zimowy 25 III – 26 IV 2019

Pn. -So. 10:00–16:00

Nd. 11:00–16:00

zakup biletu moż­liwy w godz. 10:00–13:00 i 13:15–15:15)

nie­czynne w dni świą­teczne (20–21 IV 2019)

 

Sezon letni 27 IV – 18 VIII 2019

Pn. -So. 10:00–18:00

Nd. 11:00–18:00

zakup biletu moż­liwy w godz. 10:00–13:00 i 13:15–17:15)

nie­czynne w dni świą­teczne (15 VIII 2019)

 

Ceny bile­tów

12 zł nor­malny; 6 zł ulgowy; 20 zł rodzinny – bilet wstępu do Ratu­sza Głów­nego Mia­sta

5 zł nor­malny, 3 zł ulgowy – bilet wstępu wyłącz­nie na wystawę cza­sową

bez­płat­nie z Kartą Miesz­kańca, albo z uwzględ­nie­niem kry­te­riów spe­cjal­nych poda­nych w sekcji Wizyta w Muzeum Gdańska.

wystawy czasowe

Inne wydarzenia

Wielkopolanie ku Niepodległej
uroczystości
uroczystości
uroczystości

Wielkopolanie ku Niepodległej

wystawa plenerowa, panel historyczny i koncert!

Czytaj więcej
Nikt nam nie weźmie młodości!
wystawy czasowe
wystawy czasowe
wystawy czasowe

Nikt nam nie weźmie młodości!

wystawy muzyczne w Gdańsku i Gdyni

Czytaj więcej
Niedenthal. Gdańsk 2018
wystawy czasowe
wystawy czasowe
wystawy czasowe

Niedenthal. Gdańsk 2018

"fotograficzne" życie miasta

Czytaj więcej
Historia gdańskiej codzienności
wystawy czasowe
wystawy czasowe
wystawy czasowe

Historia gdańskiej codzienności

życie gdańszczan w przedmiotach

Czytaj więcej

Informacja o cookies!

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do Twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje