(Die Beschreibung auf Deutsch findest du weiter unten)
Urodzony w 1726 r. Daniel Chodowiecki, którego trzystulecie urodzin uwieczniamy wystawą i konferencją naukową, był grafikiem, rysownikiem, malarzem, jednym z najważniejszych twórców oświeceniowej Europy, do dziś rozpoznawalnym i budzącym podziw dla jego talentu. Artysta był jednym z najbardziej płodnych i cenionych grafików oraz ilustratorów Europy drugiej połowy XVIII w., pełniąc rolę wizualnego kronikarza epoki oświecenia.
Z ogromną radością podjęliśmy wspólny projekt wystawowy i konferencyjny, łączący wysiłki i zbiory Muzeum Gdańska oraz Akademie der Künste w Berlinie.
Przekonani o ogromnym gdańskim i ogólnoeuropejskim znaczeniu dorobku artysty serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w towarzyszącej wystawie konferencji naukowej „Daniel Chodowiecki i jego czasy”. Na spotkaniu wystąpią badacze reprezentujący różne środowiska – historycy, historycy sztuki, muzealnicy, bibliotekarze, konserwatorzy oraz przedstawiciele innych dyscyplin z całej Polski.
Konferencja będzie transmitowana online na platformie MS Teams (szczegóły niżej).
Kiedy?
8 października 2026 r. (czwartek)
O której?
9:00–18:00
Gdzie?
Muzeum Gdańska, oddział Domu Uphagena, ul. Długa 12
Wstęp?
Wolny.
TRANSMISJA ONLINE
Transmisja wystąpień konferencyjnych z napisami w języku niemieckim. Transmisja będzie dostępna w czasie rzeczywistym, w czwartek 8 października 2026. Początek o godzinie 9.00.
Link dostępny wkrótce.
PROGRAM KONFERENCJI
Program konferencji w formacie PDF dostępny tutaj (link).
9.00 – WSTĘP, POWITANIE, OTWARCIE OBRAD
9.30–10.30 – BLOK I
Sławomir Kościelak, Uniwersytet Gdański
„A oni znowu się modlą!”. Katolików obraz i głos w relacji Daniela Chodowieckiego z podróży do Gdańska.
Krzysztof Kucharski, Muzeum Gdańska
Postaci żołnierzy Garnizonu Gdańskiego w pracach Daniela Chodowieckiego w świetle dokumentów gdańskiej Rady Wojennej. Źródło munduroznawcze, czy wizja artysty?
Marta Krzyżowska, Muzeum Gdańska
Motywy społeczno-obyczajowe w twórczości Daniela Chodowieckiego.
10.30–11.00 – dyskusja, przerwa kawowa
11.00–12.00 – BLOK II
Ewa Szymańska, Muzeum Gdańska
Gdańskie wnętrza na rysunkach Daniela Chodowieckiego z 1773 roku.
Michał Antoni Pieczka, Muzeum Narodowe we Wrocławiu
Moda w codzienności Europejczyków w 2. połowie XVIII wieku na przykładzie twórczości Daniela Mikołaja Chodowieckiego (1726–1801).
Danuta Szewczyk-Prokurat, Konrad Nawrocki, Zamek Królewski w Warszawie
Udział Daniela Chodowieckiego (i recepcja jego prac) w wytwarzaniu wyrobów jubilerskich, galanterii i akcesoriów stroju.
12.00–12.30 – dyskusja
12.30–13.30 – przerwa obiadowa
13.30–14.30 – BLOK III
Piotr Paluchowski, Danuta Hombek, Elżbieta Herden, Gdański Uniwersytet Medyczny, Uniwersytet Jana Kochanowsiego w Kielcach, Uniwersytet Wrocławski
Doceniany, wyróżniany, sprzedawany. Twórczość Daniela Chodowieckiego w Gdańskich ogłoszeniach prasowych.
Kajetan Olejko, Uniwersytet Gdański
Na szlakach Grand Tour. Obraz Gdańska w wydawnictwach dla podróżujących po Europie w XVIII wieku w świetle zapisków i rysunków Daniela Chodowieckiego z jego podróży do Gdańska.
Bartłomiej Siek, Gdański Uniwersytet Medyczny
Zbiory graficzne Johanna Uphagena na tle wybranych bibliotek gdańskich XVIII wieku.
14.30–15.00 – dyskusja, przerwa kawowa
15.00–16.20 – BLOK IV
Magdalena Adamska, Fryderyk Kądziela, Gabinet Rycin Biblioteki Naukowej Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk w Krakowie
Ryciny Daniela Chodowieckiego w osiemnastowiecznej polskiej kolekcji.
Magdalena Dembek, Elżbieta Dombrowska, Muzeum Okręgowe w Toruniu
Kolekcja rycin Daniela Chodowieckiego ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu.
Magdalena Kunińska, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego
„Niemiecki, lecz duchem polskości owiany” – „Kalendarzyk historyczno-genealogiczny” i walka o polską tożsamość Daniela Chodowieckiego w historiografii.
Jakub Pączek, Kraków
Zygmunt Batowski – zapomniany polski badacz Chodowieckiego.
16.20–17.00 – dyskusja, podsumowanie obrad
„Daniel Chodowiecki und seine Zeit“
WISSENSCHAFTLICHE KONFERENZ
Der 1726 geborene Daniel Chodowiecki, dessen 300. Geburtsstag wir mit einer Ausstellung und einer wissenschaftlichen Konferenz würdigen, war Grafiker, Zeichner und Maler sowie einer der bedeutendsten Kulturschaffenden des Europas der Aufklärung. Bis heute genießt er hohe Anerkennung und sein Talent weckt weitreichende Bewunderung. Der Künstler gehörte zu den produktivsten und geschätztesten Grafikern sowie Illustratoren Europas in der zweiten Hälfte des 18. Jahrhunderts und fungierte als visueller Chronist des Zeitalters der Aufklärung.
Mit großer Freude haben wir ein gemeinsames Ausstellungs- und Konferenzprojekt ins Leben gerufen, das die Anstrengungen und Bestände des Museums von Danzig (Muzeum Gdańska) und der Akademie der Künste in Berlin vereint.
Überzeugt von der enormen Danziger und gesamteuropäischen Bedeutung des künstlerischen Erbes laden wir Sie herzlich zur Teilnahme an der die Ausstellung begleitenden wissenschaftlichen Konferenz „Daniel Chodowiecki und seine Zeit“ ein. Im Rahmen der Tagung werden Forscherinnen und Forscher aus verschiedenen Fachbereichen referieren – darunter Historiker, Kunsthistoriker, Museologen, Bibliothekare, Restauratoren sowie Vertreter anderer Disziplinen aus ganz Polen.
Die Konferenz wird online über die Plattform MS Teams übertragen (Details siehe unten).
Wann?
8. Oktober 2026 (Donnerstag)
Uhrzeit?
9:00–18:00 Uhr
Wo?
Museum von Danzig, Abteilung Uphagenhaus, Długa-Straße 12 (Muzeum Gdańska, oddział Domu Uphagena, ul. Długa 12)
Eintritt?
Frei.
ONLINE-ÜBERTRAGUNG
Übertragung der Konferenzbeiträge mit deutschen Untertiteln.
Die Übertragung wird in Echtzeit am Donnerstag, dem 8. Oktober 2026, verfügbar sein.
Beginn der Übertragung um 9:00 Uhr.
Link bald verfügbar.
KONFERENZPROGRAMM
9.00 Uhr – EINFÜHRUNG, BEGRÜSSUNG, ERÖFFNUNG DER TAGUNG
9.30–10.30 Uhr – BLOCK I
- Sławomir Kościelak, Uniwersytet Gdański (Universität Danzig)
„Und sie beten schon wieder!“. Bild und Stimme der Katholiken in Daniel Chodowieckis Bericht von der Reise nach Danzig. - Krzysztof Kucharski, Muzeum Gdańska (Museum von Danzig)
Die Soldaten des Danziger Garnisons in den Werken von Daniel Chodowiecki im Lichte der Dokumente des Danziger Kriegsrats. Eine uniformkundliche Quelle oder die Vision des Künstlers? - Marta Krzyżowska, Muzeum Gdańska (Museum von Danzig)
Soziokulturelle und sittliche Motive im Schaffen von Daniel Chodowiecki.
10.30–11.00 Uhr – Diskussion, Kaffeepause
11.00–12.00 Uhr – BLOCK II
- Ewa Szymańska, Muzeum Gdańska (Museum von Danzig)
Danziger Interieurs in den Zeichnungen von Daniel Chodowiecki aus dem Jahr 1773. - Michał Antoni Pieczka, Muzeum Narodowe we Wrocławiu (Nationalmuseum Breslau)
Die Alltagsmode der Europäer in der zweiten Hälfte des 18. Jahrhunderts am Beispiel des Schaffens von Daniel Nikolaus Chodowiecki (1726–1801). - Danuta Szewczyk-Prokurat, Konrad Nawrocki, Zamek Królewski w Warszawie (Königsschloss Warschau)
Daniel Chodowieckis Beteiligung an (und die Rezeption seiner Werke bei) der Herstellung von Juwelierwaren, Galanteriewaren und Bekleidungsaccessoires.
12.00–12.30 Uhr – Diskussion
12.30–13.30 Uhr – Mittagspause
13.30–14.30 Uhr – BLOCK III
- Piotr Paluchowski, Danuta Hombek, Elżbieta Herden, Gdański Uniwersytet Medyczny (Medizinische Universität Danzig), Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach (Jan-Kochanowski-Universität Kielce), Uniwersytet Wrocławski (Universität Breslau)
Geschätzt, ausgezeichnet, verkauft. Das Schaffen von Daniel Chodowiecki in den Danziger Presseanzeigen. - Kajetan Olejko, Uniwersytet Gdański (Universität Danzig)
Auf den Routen der Grand Tour. Das Bild von Danzig in Publikationen für Europa-Reisende im 18. Jahrhundert im Lichte der Aufzeichnungen und Zeichnungen Daniel Chodowieckis von seiner Reise nach Danzig. - Bartłomiej Siek, Gdański Uniwersytet Medyczny (Medizinische Universität Danzig)
Die Grafiksammlung von Johann Uphagen im Vergleich zu ausgewählten Danziger Bibliotheken des 18. Jahrhunderts.
14.30–15.00 Uhr – Diskussion, Kaffeepause
15.00–16.20 Uhr – BLOCK IV
- Magdalena Adamska, Fryderyk Kądziela, Gabinet Rycin Biblioteki Naukowej Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk w Krakowie (Kupferstichkabinett der Wissenschaftlichen Bibliothek der PAU und PAN in Krakau)
Die Stiche von Daniel Chodowiecki in einer polnischen Sammlung des 18. Jahrhunderts. - Magdalena Dembek, Elżbieta Dombrowska, Muzeum Okręgowe w Toruniu (Bezirksmuseum Thorn)
Die Stichsammlung von Daniel Chodowiecki aus den Beständen des Bezirksmuseums Thorn. - Magdalena Kunińska, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego (Institut für Kunstgeschichte der Jagiellonen-Universität)
„Ein Deutscher, doch vom Geiste des Polentums umweht“ – Der „Historisch-genealogische Kalender“ und der Kampf um die polnische Identität Daniel Chodowieckis in der Historiografie. - Jakub Pączek, Kraków (Krakau)
Zygmunt Batowski – ein vergessener polnischer Chodowiecki-Forscher.
16.20–17.00 Uhr – Diskussion, Zusammenfassung der Tagung
