Trzy spotkania we wnętrzach Domu Uphagena, jedynej w Polsce i jednej z niewielu w Europie kamienicy mieszczańskiej z XVIII dostępnej do zwiedzania.
Wydarzenia będą odbywać się raz w miesiącu. Ich celem jest przybliżenie współczesnym mieszkańcom miasta sposobów podróżowania i poznawania świata w epoce nowożytnej.
Każde wydarzenie obejmować będzie trzy rodzaje aktywności: prelekcję popularnonaukową, warsztaty, grę lub spacer oraz animacje przestrzeni historycznej..
Widzowie poznają sposoby podróżowania w XVIII wieku. Specyfikę ówczesnych środków transportu, idee i nowinki w tej dziedzinie (aeronautyka). Również zrównoważone metody przygotowywania i korzystania z prowiantu.
Całość zostanie przygotowana przez profesjonalnych animatorów, historyków i rekonstruktorów.
Spotkanie 1: Ścieżkami młodości
13 września 2025, godz. 11:00-14:00
Wykład
W roku 1773 gdański grafik i malarz Daniel Chodowiecki przyjechał do rodzinnego miasta po wielu latach nieobecności. W swoim dzienniku z podróży szczegółowo opisał przygotowani do wyjazdu i wszystkie perypetie zarówno pogodowe jaki i techniczne które napotkały go w drodze z Berlina do Gdańska. W czasie pobytu nie tylko załatwiał zaległe sprawy rodzinne i handlowe ale również skrzętnie notował trasy swoich spacerów, wypraw za miasto, rodzaje posiłków oraz ubiór i charakterystykę spotykanych postaci. Dodatkowo okraszony grafikami autora dziennika jest do dziś reporterskim wręcz opisem miasta z drugiej połowy XVIII wieku. Pozwala nam tez bliżej poznać wszelki niuanse związane z podróżami w tamtej epoce.
Spacer
Korzystając z dziennika Daniela Chodowieckiego udamy się na spacer w poszukiwaniu miejsc, które odwiedził w roku 1773 na terenie Głównego i Starego Miasta. Sprawdzimy jak bardzo się zmieniły przez ostatnie 250 lat i czy pozostały jakieś ślady z opisów artysty. Porównamy jego grafiki z ocalałymi lub odtworzonymi fragmentami architektury. Interesującym doświadczeniem będzie też analiza różnic pomiędzy dawnymi i współczesnymi mieszkańcami miasta, strukturą ludności i ubiorami.
Animacja przestrzeni historycznej
Wędrując wraz z edukatorem przez pomieszczenia Domu Uphagena uczestnicy napotkają rekonstruktorów odtwarzających sceny utrwalone w dzienniku podroży Chodowieckiego. Częścią narracji będzie także opowieść o wpływie jakie te ilustracje wywarły na światowa popkulturę. Dobrym przykładem będzie film „Barry Lyndon” podczas tworzenia którego Stanley Kubrick korzystał z twórczości Chodowieckiego tworząc scenografię, oświetlenie, kostiumy i choregogrfię.
Spotkanie 2: W przestworzach/oderwać się od ziemi
18 października 2025 , godz. 11:00-14:00
Wykład
Początki marzeń o lataniu są stare jak świat. Lot ptaków fascynował zarówno zwykłego człowieka, jak i uczonych czy koronowane głowy. Tajemnicę unoszenia się w powietrzu próbowano rozwikłać analizując przyrodę, prowadząc badania, konstruując maszyny latające. Epoka Oświecenia przyniosła pierwszy sukces na drodze ludzkości w przestworza. Człowiek po raz pierwszy oderwał się od ziemi dzięki pionierskim lotom balonem. Historia prekursorów aeronautyki odbiła się szerokim echem na całym świecie i wpłynęła niemal na każdą strefę życia. Baloniarstwo było rewolucyjne, ekscytujące, ale i niebezpieczne, a nawet wywrotowe. Jego trudne i ekscytujące początki łączą w sobie naukę, odwagę, ciekawość i … rozrywkę.
Warsztat
Fascynacja baloniarstwem nie kończyła się tylko na lotach balonem. Była to przygoda dostępna tylko dla nielicznego grona nie tylko zamożnych, ale i śmiałych ludzi. Ci którzy nie mogli polecieć, chcieli loty zobaczyć lub zachować z tego wydarzenia pamiątkę. Uczestnicy własnoręcznie wykonają z papieru dekorację przestrzenną w kształcie balona. Żeby balony tym bardziej przypominały te z epoki oświecenia uczestnicy udekorują je dodatkami inspirowaną rycinami z epoki.
Animacja przestrzeni historycznej
1790 r. - w Gdańsku odbywa się prezentacja lotu balonowego, służba oraz Pan domu komentują i przygotowują się na to wydarzenie. Widzowie zobaczą czy różnice w podejściu do modnego tematu. Między służbą dojdzie do kłótni, którą będzie musiał przerwać Jan Uphagen.
Spotkanie 3: Na wakacjach i w delegacji. Podróży obraz różnoraki
8 listopada 2025 , godz. 11:00-14:00
Wykład
Człowiek podróżuje od wieków. Tak jak dziś, dalekie odległości pokonywano na przeróżne sposoby, a nocleg podejmowano w szeregu przeznaczonych do tego miejsc. Jedni zachwycali się lokalną kuchnią, zaś inni zabierali w podróż własnego kucharza. Kiedy jednak narodziła się znana nam turystyka? Jak wyglądała kultura podróży trzy stulecia temu? Czy mężczyźni i kobiety uprawiali turystykę w ten sam sposób? W XVIII wieku Gdańsk warto było odwiedzić chociażby ze względu na bogactwo zabytków i pomników. Obecni tu liczni podróżni i przybysze z różnych stron stanowili stały i niezwykle barwny obraz na ulicach miasta. Czołowy port Morza Bałtyckiego był miejscem spotkań marynarzy z zamorskich lądów i flisaków płynących Wisłą z głębi kraju. Zdobywający swój fach w tutejszych warsztatach czeladnicy rzemiosła przykładali rękę do dzieł, które chętnie kupowali bywający w mieście panowie szlachcie. Zgodnie z obowiązującą modą, także i sami gdańszczanie w trudach przemierzali kontynent w imię nauki i sztuki oraz dla podreperowania zdrowia. W letnie niedziele urokliwe okolice miasta pełne były spacerowiczów szukających wytchnienia wśród natury.
Warsztat (gra muzealna)
Uczestnicy wcielą się w podróżnych z XVIII wieku dzięki grze muzealnej zorganizowanej w udostępnionych wnętrzach Domu Uphagena. Przygotowania do trwającej kilka miesięcy podróży wymagają jednak odpowiednich przygotowań. Uczestnicy zdobędą wiedzę potrzebną do zaplanowania wyjazdu i poszukają w pomieszczeniach Domu Uphagena niezbędnych sprzętów, map i przyrządów kartograficznych. Przy pomocy znalezionych przedmiotów będą mieli za zadanie odszukanie celu swojej podróży.
Animacja przestrzeni historycznej
Mieszkańcy Domu Uphagena szykują się na długo planowany letni wyjazd do zdroju. Służba odpowiada za zebranie wszystkich bagaży. Guwernantka uczy dzieci o miejscach, które mogą w przyszłości zobaczyć na własne oczy. Goście rodziny Uphagenów rozmawiają o swoich przygodach związanych z pobytem w dalekich krajach.
Projekt finansowany ze środków Miasta Gdańska.
