Szpitale powstały około IV wieku jako wyraz chrześcijańskiej troski o bliźniego. Początkowo nie służyły leczeniu, lecz opiece nad osobami potrzebującymi – ludźmi starszymi, ubogimi, wdowami, sierotami i osobami z niepełnosprawnościami. Dopiero na przełomie XVIII i XIX wieku zaczęły przekształcać się w placówki przeznaczone do diagnozowania i leczenia chorych.
Wystawa „Przestrzeń dla zdrowia. Szpitale w Gdańsku w latach 1793–1945” przedstawia rozwój nowoczesnej opieki zdrowotnej nad Motławą. Pierwszą gdańską placówką przyjmującą wyłącznie chorych był Lazaret Miejski przy Bramie Oliwskiej. W kolejnych dziesięcioleciach powstały szpitale wyznaniowe, wojskowe i prywatne, a także sanatoria oraz ośrodki rehabilitacyjne. Równocześnie rozwijały się metody leczenia i organizacja opieki nad pacjentami.
W ciągu ponad stu lat Gdańsk stworzył rozbudowaną sieć szpitali, klinik, przychodni i zakładów leczniczych. Powstawały również szpitale tymczasowe przeznaczone dla rannych w czasie wojen. Dzięki tym przemianom w I połowie XX wieku miasto dysponowało jedną z najlepiej rozwiniętych sieci opieki zdrowotnej w tej części Europy.
Na wystawie prezentowane są obiekty udostępnione przez:
- Centrum Historii Medycyny - Szpital Polowy (Mariusz Wasilewski)
- PAN Bibliotekę Gdańską
- Mirosława Podeszwika - kolekcjonera dawnych widoków Gdańska.
Dostępność
- Wystawa znajduje się w salach wystaw czasowych na 2. piętrze
- W obiekcie nie ma windy ani podnośnika
- Schody są drewniane, kręcone
- Oprowadzania w PJM zaplanowane są na jesień (październik). Więcej informacji pojawi się bliżej terminu wydarzenia.
Wernisaż
- 9 lipca, godz. 17:00
- Dom Uphagena, ul. Długa 12
- Wstęp wolny podczas wernisażu
Wydarzenia towarzyszące
Październik 2026
24.10.2026 (sobota), godz. 11.00
Dwór Uphagenów (recepcja), ul. Kieturakisa 1, Gdańsk-Dolne Miasto
dr Magdalena Staręga, oprowadzanie kuratorskie po zespole dawnego Szpitala NMP (sióstr boromeuszek), współpraca Agnieszka Kisielewska (Arche)
- obowiązują zapisy (grupa 25 osób)
- adres e-mail: rezerwacje.wydarzenia@muzeumgdansk.pl
29.10.2026 (czwartek), godz. 17.00
Dom Uphagena, ul. Długa 12
dr Magdalena Staręga, Ku zdrowiu i nowoczesności. Architektura szpitali w długim XIX wieku w Gdańsku
Listopad 2026
19.11.2026 (czwartek), godz. 17.00
Dom Uphagena, ul. Długa 12
dr hab. Adam Szarszewski, Od przytułku do kliniki. Jak XIX wiek odmienił gdańskie szpitale
28.11.2026 (sobota), godz. 12.00
Dom Uphagena, ul. Długa 12
Tomasz Świderski, oprowadzanie po wystawie dla osób niesłyszących (PJM) - zapisy tutaj.
Grudzień 2026
12.12.2026 (sobota), godz. 12.00
Dom Uphagena, ul. Długa 12
dr hab. Piotr Paluchowski, dr Magdalena Staręga, dr Ewa Barylewska-Szymańska, oprowadzanie kuratorskie po wystawie
Styczeń 2027
23.01. 2027 (sobota), godz. 12.00
Dom Uphagena, ul. Długa 12
dr hab. Adam Szarszewski, oprowadzanie kuratorskie po wystawie
28.01.2027 (czwartek), godz. 17.00
Dom Uphagena, ul. Długa 12
Promocja publikacji na temat gdańskich szpitali
Organizatorzy
- Muzeum Gdańska
- Gdański Uniwersytet Medyczny
