Oliwa to nie tylko katedra, park i koncerty organowe. Nowa wystawa plenerowa Muzeum Gdańska opowiada o jej mniej i bardziej znanych dziejach – od cystersów i młynów, przez kurort i przemysł, po 100-lecie włączenia dzielnicy do Gdańska. Wernisaż odbędzie się 4 lipca i będzie częścią jubileuszowych obchodów.
Oliwa pełna zaskakujących historii
Wystawa „Historie Gdańskich Dzielnic IX: Oliwa” prezentuje dzieje jednej z najbardziej rozpoznawalnych części Gdańska z perspektywy wydarzeń i miejsc, które rzadziej pojawiają się w opowieściach o dzielnicy. Zwiedzający poznają historię średniowiecznego opactwa cystersów, młynów napędzanych wodami Potoku Oliwskiego, rozwoju uzdrowiska oraz przemysłu, który na przełomie XIX i XX wieku zmieniał charakter Oliwy.
100 lat Oliwy w granicach Gdańska
Jednym z głównych tematów ekspozycji jest 100. rocznica przyłączenia Oliwy do Gdańska. Wystawa przypomina, że przed 1926 rokiem miejscowość posiadała własny samorząd, herb i burmistrza, a decyzję o włączeniu jej do miasta poprzedziły burzliwe wydarzenia związane z sytuacją finansową gminy.
Od Dr. Oetkera do gdańskiego zoo
Na planszach znalazły się również historie zakładów przemysłowych, w tym filii Dr. Oetkera oraz Zakładów Cukierniczych „Bałtyk”, a także opowieść o początkach gdańskiego zoo, którego pierwsze zwierzęta trafiały do Oliwy dzięki mieszkańcom i marynarzom.
Projekt o historii gdańskich dzielnic
Ekspozycja jest dziewiątą odsłoną projektu „Historie Gdańskich Dzielnic”, realizowanego przez Muzeum Gdańska. Każda edycja poświęcona jest innej części miasta i obejmuje wystawę plenerową, wydarzenia popularyzujące lokalną historię oraz publikację naukową.
Wydarzenia towarzyszące
Na wszystkie wszystkie wydarzenia obowiązuje wstęp wolny. Konieczność rezerwacji wydarzeń obejmuje wybrane spacery.
Wykłady
20.10.2026 (wtorek), godz. 18.00
Oliwski Ratusz Kultury, Opata Jacka Rybińskiego 25
prof. Katarzyna Rozmarynowska, Park im. Adama Mickiewicza i zielone otoczenie Oliwy
10.11.2026 (wtorek), godz. 18.00
Oliwski Ratusz Kultury, Opata Jacka Rybińskiego 25
dr Janusz Dargacz, Między morzem a lasem. Oliwa jako kurort w XIX wieku
17.11.2026 (wtorek), godz. 18.00
Biblioteka Główna Uniwersytetu Gdańskiego, ul. Wita Stwosza 53
prof. Rafał Kubicki, Cystersi a Potok Oliwski od XII do XVIII w.
Spacery
26.09.2026 (sobota), godz. 12.00
most przy Stawie Młyńskim (od ul. Stary Rynek Oliwski)
Katarzyna Marczewska, Remigiusz Pacer, Do Kuźni przez dawną Oliwę. Spacer połączony z pokazami kowalstwa
Zapraszamy na wspólny spacer po zielonej części starej Oliwy. Zaczniemy przy Stawie Młyńskim i spokojnym krokiem podążymy w stronę Kuźni Wodnej przy ul. Bytowskiej 1. Po drodze zatrzymamy się kilka razy, żeby odetchnąć, porozmawiać i opowiedzieć o historii tej części miasta. Nie będzie to jednak wędrówka przepełniona specjalistyczną wiedzą i datami. Bardziej zależy nam na opowieściach i wspólnym doświadczaniu otoczenia — zieleni, historii i atmosfery. Spacer zakończymy w wyjątkowym miejscu jakim jest oliwska Kuźnia, gdzie zatrzymamy się na dłużej. Przyjrzymy się pracy kowala z bliska i poznamy tajniki tego niezwykłego zawodu.
3.10.2026 (sobota), godz. 12.00 oraz 14.00
Dworzec PKP Gdańsk Oliwa, ul. Poczty Gdańskiej
Tomasz Świderski, Spacer po Oliwie w Polskim Języku Migowym
Link do zapisów tutaj.
Swobodny spacer po Oliwie rozpocznie się od jej wizytówki – Dworca Kolejowego, skąd dalej ruszymy oliwskimi ulicami
przyglądając się z uwagą domom i kamienicą kryjącym wiele historii. Wydarzenie prowadzone jest w Polskim Języku Migowym.
17.10.2026 (sobota), godz. 12.00
Okręgowy Urząd Miar, ul. Polanki 124c (zbiórka pod budynkiem)
Grażyna Niemyjska, Od rezydencji po centrum ekumeniczne. Spacerem po ogrodach i terenie klasztoru sióstr brygidek przy ul. Polanki
Zapraszamy na spotkanie z miejscem pełnym historii, ciszy i niezwykłego klimatu. Wspólny spacer po terenie klasztoru sióstr brygidek przy ul. Polanki w Gdańsku poprowadzi pani Grażyna Niemyjska, przewodniczka, popularyzatorka i badaczka dziejów Oliwy. Dzięki gościnności sióstr zajrzymy do jesiennego ogrodu, odkrywając jego kolory, zakamarki i wyjątkową atmosferę. Podczas przechadzki poznamy historię tego miejsca oraz równie ciekawe dzieje najnowsze.
A na koniec podziękowania... i nie tylko.
Ekspozycja jest dziewiątą odsłoną projektu „Historie Gdańskich Dzielnic”, realizowanego przez Muzeum Gdańska. Każda edycja poświęcona jest innej części miasta i obejmuje wystawę plenerową, wydarzenia popularyzujące lokalną historię oraz publikację naukową
Za współpracę dziękujemy Radzie Dzielnicy Oliwa, Oliwskiemu Ratuszowi Kultury, Fundacji Wspólnota Gdańska, Gdańskiemu Ogrodowi Zoologicznemu, Olivia Centre, restauracji Cysteria oraz wszystkim zaangażowanym mieszkańcom i miłośnikom Oliwy.
Dziękujemy, że jesteście z nami!
Do tej pory ukazały się tomy dotyczące:
- Chełma
- Starego Przedmieścia
- Nowego Portu
- Siedlec
- Zaspy i Przymorza
- Oruni, Lipiec i św. Wojciecha.
W przygotowaniu są książki o:
- Kokoszkach, Matarni i Osowej
- Starym Mieście
- Oliwie.
Publikacje można nabyć w oddziałach Muzeum Gdańska oraz w sklepie internetowym.
