Przejdź do treści głównej

Szczegóły

Kultura Dawnego Gdańska

Przewiń w dół

Towarzystwo Dom Uphagena zaprasza na wykład dr. hab. Sławomira Kościelaka „Gdańsk kalwiński..."

Towarzystwo Dom Uphagena zaprasza na drugi z wykła­dów tego­rocz­nego cyklu „Kul­tura daw­nego Gdań­ska” w dniu 26 lutego 2020 r. (środa), godz. 17.00 zaty­tu­ło­wany „Gdańsk kal­wiń­ski: od Dru­giej Refor­ma­cji do Unii Sta­ro­pru­skiej 1817 r. „, pre­le­gen­tem będzie dr hab. Sła­wo­mir Koście­lak, prof. UG (Wice­pre­zes Towa­rzy­stwa Dom Upha­gena).

 

 

We współ­cze­snym Gdań­sku, po 1945 r. domi­nuje rzym­ski kato­li­cyzm, a Gdańsk Zło­tej Ery, XVI-XVIII stu­le­cia – po zakoń­czo­nej suk­ce­sem Pierw­szej Refor­ma­cji – koja­rzy się z lute­ra­ni­zmem. To lute­ra­nie w 1557 r. uzy­skali przy­wi­lej wyzna­niowy. Pow­stał w Gdań­sku kościół „kra­jowy” (miej­ski), oparty na wzor­cach pły­ną­cych z Wit­ten­bergi.


Jed­nak u schyłku XVI stu­le­cia do mia­sta zawi­tała też Druga Refor­ma­cja – kal­wiń­ska. Zapa­trzeni w genew­ski model auto­no­micz­nego kościoła, pozba­wio­nego kato­lic­kich relik­tów i opar­tego na wyma­ga­ją­cej samo­dy­scy­pliny zasa­dzie pre­de­sty­na­cji przed­sta­wi­ciele gdań­skich elit spró­bo­wali narzu­cić kal­wi­nizm ogó­łowi miesz­kań­ców Gdań­ska.
Patry­cju­sze, urzęd­nicy, pro­fe­so­ro­wie, ludzie wol­nych zawo­dów opo­wie­dzieli się za naucza­niem Jana Kal­wina, więk­szość oby­wa­teli, pospól­stwo, plebs, nie­które patry­cju­szow­skie rody, pozo­stali wierni Mar­ci­nowi Lutrowi. Po apo­geum wpły­wów w pierw­szej deka­dzie XVII w. kal­wi­nizm w mie­ście nad Motławą wyraź­nie osłabł i stał się nie­wielką, mar­gi­nalną liczeb­nie, ale wciąż widoczną mniej­szo­ścią.
To dzie­jom tej mniej­szo­ścio­wej grupy, fascy­nu­ją­cym dzie­jom zma­gań o „rząd dusz” w Gdań­sku poświę­cony jest niniej­szy wykład.

Będzie to rów­nież opo­wieść o peł­nym niu­an­sów oby­cza­jo­wych i praw­nych trwa­niu kal­wi­ni­stów w lute­rań­skim mie­ście, o ich zróż­ni­co­wa­niu na nurt główny – „pru­ski” i pier­wotny – „holen­der­ski”, a także dwie emi­granc­kie pod­grupy: fran­ko­foń­skich huge­no­tów i szkoc­kich pre­zbi­te­ria­nów. Wojny napo­le­oń­skie siłą rze­czy poło­żyły kres dwóm ostat­nim wspól­no­tom, główne nurty zli­kwi­do­wała – przy­naj­mniej w teo­rii – narzu­cona w 1817 r. przez Fry­de­ryka Wil­helma III Sta­ro­pru­ska Unia Ewan­ge­licka z lute­ra­nami.

 

Kiedy: 26 lutego 2020 r. (środa), godz. 17.00

Gdzie: Dom Upha­gena, ul. Długa 12
Wstęp wolny. 

 

Dr hab. Sła­wo­mir Koście­lak - jest absol­wen­tem Uni­wer­sy­tetu Gdań­skiego, dok­to­rem habi­li­to­wa­nym, pro­fe­so­rem nadzw., od 2002 r. jest pra­cow­ni­kiem dydak­tyczno-nauko­wym w Insty­tu­cie Histo­rii Uni­wer­sy­tetu Gdań­skiego.
Wśród roz­licz­nych zain­te­re­so­wań badaw­czych prof. Koście­laka wska­zać można jako naj­waż­niej­sze: sto­sunki oraz kon­flikty wyzna­niowe w Gdań­sku i Pru­sach Kró­lew­skich w XVI-XIX w., zagad­nie­nia doty­czące refor­ma­cji i kontrrefor­ma­cji, reformy Kościoła; mniej­szo­ści reli­gijne oraz kasaty klasz­torne z początku XIX w., histo­rię spo­łeczną Pomo­rza, Wiel­ko­pol­ski i Kujaw a także drogi awansu i regresu spo­łecz­nego.
Jest auto­rem ksią­żek Jezu­ici w Gdań­sku od dru­giej połowy XVI do końca XVIII wieku, Gdańsk – Kra­ków 2003; Kato­licy w pro­te­stanc­kim Gdań­sku od dru­giej połowy XVI do końca XVIII wieku, Gdańsk 2012 (ta ostat­nia nagro­dzona Nagrodą I Stop­nia Mini­stra Nauki i Szkol­nic­twa Wyż­szego za naj­lep­szą pracę habi­li­ta­cyjną obro­nioną w 2013 roku) oraz ponad 80 arty­ku­łów nauko­wych, które uka­zały się w naj­waż­niej­szych cza­so­pi­smach spe­cja­li­stycz­nych w Pol­sce i poza gra­ni­cami karaju.
Ponadto ma w dorobku kil­ka­dzie­siąt bio­gra­mów, ponad 160 haseł do Geda­no­pe­dii oraz Ency­klo­pe­dii Gdań­ska, ponad 130 arty­ku­łów popu­larno-nauko­wych.
Jest rów­nież orga­ni­za­to­rem i od 2008 r. kie­row­ni­kiem stu­diów pody­plo­mo­wych geda­ni­styka na Wydziale Histo­rycz­nym UG, a także orga­ni­za­to­rem i prze­wod­ni­czą­cym Komi­tetu Głów­nego Olim­piady Wie­dzy o Gdań­sku (od 2009 r.).

 

 

 

wykłady

Inne wydarzenia

Kultura Dawnego Gdańska
wykłady
wykłady
wykłady

Kultura Dawnego Gdańska

Towarzystwo Dom Uphagena zaprasza na wykład dr Jana Daniluka

Czytaj więcej
Kultura Dawnego Gdańska
wykłady
wykłady
wykłady

Kultura Dawnego Gdańska

Towarzystwo Dom Uphagena zaprasza na wykład dr Tomasza Bednarza

Czytaj więcej
IRA - Polska - Gdańsk
wykłady
wykłady
wykłady

IRA - Polska - Gdańsk

Wykład i książka na Dzień św. Patryka poświęcone historii Irlandzkiej Armii Republikańskiej

Czytaj więcej
Czwartki w Muzeum Gdańska
wykłady
wykłady
wykłady

Czwartki w Muzeum Gdańska

5 marca zapraszamy na debatę pt. "Pomorzanie i Ślązacy w cieniu Volkslisty"

 

Czytaj więcej

Informacja o cookies!

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do Twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje