Skip to main content

Muzeum Nauki Gdańskiej

Muzeum Nauki Gdańskiej

Muzeum Nauki Gdańskiej (dawniej Muzeum Zegarów Wieżowych) mieści się w wieży kościoła pod wezwaniem św. Katarzyny (Aleksandryjskiej) w Gdańsku. W wyniku zawartego przez dyrekcję dawnego Muzeum Historycznego Miasta Gdańska z Zakonem OO. Karmelitów w 1996 roku porozumienia w wieży tego kościoła inaugurowano muzeum.

Sam kościół jest najstarszym kościołem parafialnym w Gdańsku. Jego początki upatruje się w końcu XII wieku, jednak pewna jest dopiero pierwsza połowa XIII stulecia. Wieżę wzniesiono w XV wieku. W 1634 roku gotycka wieża otrzymała wspaniały barokowy hełm autorstwa Jakuba van den Blocka. Z kościołem związanych było wielu wybitnych gdańszczan, szczególnie ludzi nauki z Janem Heweliuszem na czele (w prezbiterium kościoła znajduje się grobowiec tego najsłynniejszego po Koperniku astronoma z ziem polskich).

Muzeum Nauki Gdańskiej jest Oddziałem Muzeum Gdańska. Jest to jedyne muzeum zegarów wieżowych w Polsce - co nie oznacza, że w innych muzeach nie ma mechanizmów zegarowych tego typu. Możemy spotkać takie zabytki, jednak są to jedynie pojedyncze egzemplarze. Nasze Muzeum zgromadziło kolekcję zegarów z całego okresu zegarmistrzostwa mechanicznego i mechaniczno-elektrycznego. Obejrzeć można mechanizmy datowane nawet na wiek XIV czy XV, a także te, powstałe po II wojnie światowej. Pomiędzy nimi są takie rarytasy jak oryginalny zegar kolebnikowy, jeden z nielicznych zachowanych w Europie, zegar z jedynej polskiej fabryki zegarów wieżowych Michała Mięsowicza z Krosna, a nawet mechanizm z Wysp Brytyjskich.

Na poddaszach muzeum zainstalowano w 2011 roku – w związku z 400 rocznicą urodzin Heweliusza – zbudowany w Muzeum Nauki Gdańskiej pierwszy na świecie zegar wykonany w technologii sygnałów pulsarowych. Zegar ten wykorzystuje jako podstawę czasu impulsy wysyłane przez pulsary (rodzaj gwiazd neutronowych) i jest jedynym zegarem, który oparty jest o zjawisko zachodzące daleko poza Ziemią; wytypowano do tego pulsary znajdujące się w odległości 5.000 – 10.000 lat świetlnych. Co więcej teoria przewiduje, że może stać się on najdokładniejszym wzorcem czasu, jaki do tej pory skonstruowano.

Dla uczczenia urodzin Heweliusza i przypomnienia jego osiągnięć jako konstruktora, w tym także, niezależnie od Christiaana Huygensa, zegara wahadłowego, w naszym oddziale skonstruowano najdokładniejszy zegar wahadłowy HEVELIUS-2011. Jest to podobnie jak jego poprzednik - zegar Shortta -  zegar elektro-mechaniczny, z tym że jego dokładność jest około trzech rzędów wyższa; gdy zegar Shortta wykazywał uchyb dobowy w granicach 2-3 milisekund, to HEVELIUS-2011 w pierwszych próbach wykazał uchyb 2-8 mikrosekund.

W górnych partiach wieży można podziwiać 50-dzwonowy carillon. Tradycja tego instrumentu w kościele św. Katarzyny sięga XVI wieku. W 1738 roku zamontowano nowy 37-dzwonowy instrument, który spłonął w pożarze w 1905 roku. Jego następcę z roku 1910 zdjęto w czasie II wojny światowej oddając na złom. Obecny, odbudowany w latach 1989-1998 jest największym carillonem koncertowym w Polsce i w Europie Środkowej. W 2013 roku został uzupełniony o pięćdziesiąty dzwon „Katarzyna” o masie 2875 kg. W sumie Gdańsk jest jedynym w Polsce miastem posiadającym czynne carillony, w dodatku w liczbie trzech instrumentów – wszystkie w zarządzie Muzeum Gdańska.

Na balkonie hełmu wieży, 50 metrów nad poziomem gruntu urządzono punkt widokowy o niezwykłych walorach. Widok jest bardzo rozległy – widać bardzo dobrze Zatokę Gdańską, półwysep Hel, Mierzeję Wiślaną, wzgórza morenowe, Żuławy, Klif Redłowski a przede wszystkim Stare i Główne Miasto w Gdańsku. Spomiędzy narożnych wieżyczek hełmu wyłania się urzekający swoją perspektywą widok Gdańska i okolic, np. obiekty o wysokości 20 metrów widać w promieniu dwudziestu kliku kilometrów.

Objaśnienia w muzeum są dwujęzyczne polskie i angielskie. Można sprawdzić bezpośrednio działanie niektórych mechanizmów. Prowadzone są też zajęcia edukacyjne z zakresu historii nauk ścisłych.


Ostatnie wejście na 30 min przed zamknięciem obiektu.
 

Kontakt:

Grzegorz Szychliński, kierownik
g.szychlinski(at)muzeumgdansk.pl; tel.: +48 512 418 744 

Monika Głowińska
m.glowinska(at)muzeumgdansk.pl; tel.: +48 512 418 733

 

Muzeum Nauki Gdańskiej współpracuje z Polskim Stowarzyszeniem Carillonowym. Zachęcamy do zapoznania się ze stroną internetową Stowarzyszenia - www.carillon.pl.

Muzykę z gdańskich carillonów można usłyszeć przez cały rok:

- w piątki o 14.45 z wieży kościoła św. Katarzyny

- w soboty o 12.05 z wieży Ratusza Głównego Miasta.

Last update : 08.08.2018 17:47
Content author : Andrzej Gierszewski

Cookies information !

Our website uses cookies for statistical, advertising and functional purposes. Thanks to them, we can customize the site to your needs. Anyone can accept cookies or have the ability to disable them in the browser so that no information is collected